Scenezoxa
← Blog Storytelling

Historia piekarni Kasi: jak opowiedzieć markę bez nachalności

Krótka historia o Kasi, właścicielce niewielkiej firmy, która zamiast haseł reklamowych opowiedziała o swoim rzemiośle w serii artykułów. Co z tego wyszło i czego nauczyło nas obie.

Agnieszka Zielińska · · 5 min czytania

Pierwsza rozmowa i pierwsza pokusa

Kasia zgłosiła się do mnie jesienią, z prośbą o konsultację tekstów, które miały towarzyszyć otwarciu drugiej pracowni jej małej firmy. Prowadzi ją od kilku lat, razem z mężem i dwiema osobami na etacie. Pierwsze próby opisu firmy brzmiały tak, jak brzmi większość takich tekstów: pełne przymiotników, zapewnień o jakości i zdań, które mogłaby podpisać każda firma w mieście.

Zapytałam ją o coś zupełnie innego: o poranek, w którym wszystko się zaczyna. Odpowiedź zajęła jej dwadzieścia minut i była dla mnie ciekawsza niż cały dotychczasowy materiał. Opowiedziała o piecu, który trzeba rozgrzewać o czwartej, o pierwszej partii, której nikt nie widzi, o błędzie z początku, kiedy cała blacha poszła do kosza.

Wtedy pierwszy raz powiedziałam jej wprost to, co powtarzam na kursie: historia marki nie zaczyna się od marki. Zaczyna się od człowieka, który coś robi, w konkretnym miejscu i o konkretnej porze.

Szukanie osi, zanim powstanie pierwsze zdanie

Zanim Kasia napisała choćby akapit, spędziłyśmy dwa spotkania na samym rozpoznaniu materiału. Prosiłam ją o rzeczy drobne: nazwiska dostawców, stare zdjęcia, listę błędów, które kosztowały ją najwięcej nerwów. Z tego zrobiłyśmy mapę wydarzeń, a dopiero na niej szukałyśmy osi opowieści.

Oś okazała się prosta i nieoczywista. Nie była nią jakość produktu, lecz zmiana, jaką przeszła sama właścicielka: od kogoś, kto chciał mieć bezbłędną ofertę, do kogoś, kto nauczył się pokazywać niedoskonałość rzemiosła. Taki kierunek daje tekstowi napięcie, bo czytelnik chce wiedzieć, co się stało po drodze.

Zwróciłam jej uwagę na jedną rzecz: oś nie może być sloganem w przebraniu. Jeśli da się ją streścić jednym hasłem reklamowym, to jeszcze nie jest historia, tylko deklaracja.

  • Zebranie faktów i drobnych szczegółów przed pisaniem
  • Wybór jednej zmiany, którą przechodzi bohater
  • Sprawdzenie, czy oś da się opowiedzieć bez haseł

Rzetelność jako warunek, nie ozdoba

Najtrudniejszy moment przyszedł przy trzecim szkicu. Kasia chciała dopisać kilka zdań o tym, że jej wypieki są najlepsze w okolicy. Zapytałam, na czym to opiera. Nie miała dowodu, miała przekonanie. Skreśliłyśmy zdanie i zastąpiłyśmy je sceną: klientka, która od lat kupuje ten sam chleb i pamięta, w którym tygodniu receptura się zmieniła.

Rzetelność w treściach markowych polega na tym, że czytelnik może uwierzyć każdemu zdaniu, bo żadne nie próbuje go przekonać na siłę. Gdy tekst raz przekroczy tę granicę, kolejne akapity tracą wiarygodność, nawet te prawdziwe.

Ustaliłyśmy prostą zasadę roboczą: każde twierdzenie musi mieć za sobą scenę, liczbę, którą można sprawdzić, albo imię osoby, która to potwierdzi. Reszta wypada, nawet jeśli ładnie brzmi.

Forma: artykuł, który ma kilka części

Kasia pytała, czy zrobić jeden długi tekst, czy krótki film. Zaproponowałam serię trzech artykułów, każdy o innym momencie dnia: przed świtem, w południe, po zamknięciu. Seria daje czytelnikowi powód, żeby wrócić, a autorce przestrzeń na większą gęstość szczegółów.

Przy takim układzie ważny jest rytm. Pierwsza część wprowadza bohaterkę i miejsce, druga pokazuje trudność, trzecia przynosi rozwiązanie bez morału. Nie kończyłyśmy żadnej części wezwaniem do zakupu. Ostatnie zdanie ostatniego tekstu to po prostu opis zgaszonego światła w pracowni.

Zdziwiło ją, że brak wezwania nie zaszkodził. Pierwsze zapytania od nowych klientów zaczynały się od słów: przeczytałam o pani piecu i chciałabym zobaczyć, jak to wygląda na żywo.

  • Trzy części, trzy pory dnia
  • Jedna scena w każdym tekście jako punkt ciężkości
  • Zakończenie opisem, nie apelem

Co poszło nie tak i co poprawiłyśmy

Nie wszystko się udało od razu. Pierwsza wersja drugiej części była zbyt skromna: Kasia pominęła epizod z awarią pieca, uznając go za wstydliwy. Przekonałam ją, że to właśnie ten fragment budzi zaufanie, bo pokazuje człowieka, który radzi sobie, gdy coś się psuje.

Popełniłyśmy też błąd w trzeciej części, w której wprowadziłyśmy zbyt wiele postaci naraz. Czytelnik nie potrafił ich zapamiętać i napięcie opadło. Zostawiłyśmy dwie osoby, resztę zamieniłyśmy w krótką wzmiankę.

Z takich poprawek uczę się najwięcej. Dobra historia markowa rzadko powstaje w pierwszym podejściu, a redakcja polega głównie na odejmowaniu rzeczy, które autor lubi, ale czytelnik ich nie potrzebuje.

Co Kasia robi dziś inaczej

Po zakończeniu serii Kasia zmieniła sposób, w jaki mówi o swojej pracy. Na stronie firmy pojawiły się krótkie notatki z pracowni, pisane przez nią samą, bez retuszu. Zachowała zasadę sceny i konkretu, którą wypracowałyśmy przy artykułach.

Napisała do mnie jakiś czas później, że łatwiej jej rozmawiać z dostawcami i klientami, bo wie, jaką historię opowiada. To dla mnie najlepszy wynik pracy nad treściami markowymi: nie pojedynczy tekst, lecz nawyk myślenia o firmie jako o opowieści, która ma bohatera, trudność i kierunek.

Na kursie często powtarzam uczestnikom, że storytelling markowy nie jest techniką sprzedażową. To dyscyplina uważnego opisywania tego, co naprawdę się dzieje.

Historia Kasi pokazuje, że opowiadanie marki nie wymaga wielkich pomysłów ani rozbudowanej kampanii. Wymaga cierpliwego zbierania faktów, wyboru jednej osi i odwagi, by pokazać także niedoskonałości. Jeśli pracują Państwo nad podobnym projektem, zacznijcie od jednego poranka, jednej sceny i jednego prawdziwego zdania. Resztę da się dobudować, ale tylko na takim fundamencie tekst będzie czytany do końca.

Skontaktuj się z nami

Telefonicznie
+48 54 235 41 72
Scenezoxa

Szkoła online, w której uczymy budowania fabuły w reportażu, dokumencie i treściach markowych. Prowadzą ją praktycy z redakcji i produkcji filmowej.

Znajdź nas

ul. Zduńska 14/3
87-800 Włocławek
[email protected]
+48 54 235 41 72