Jak przygotować się do masterclassu, by wyciągnąć z niego maksimum
Praktyczny przewodnik dla uczestników jednodniowych masterclassów online: co zrobić przed spotkaniem, jak pracować w trakcie i co zrobić z notatkami następnego dnia.
Piotr Dąbrowski · · 5 min czytania
Zanim zaczniecie: wybierzcie jeden materiał do analizy
Masterclass trwa jeden dzień, a to oznacza, że czas na analizę prac uczestników jest ograniczony. Dlatego najważniejsza decyzja zapada jeszcze przed spotkaniem: który tekst, scenariusz albo szkic chcecie pokazać prowadzącym. Wybierzcie rzecz niedokończoną, ale na tyle rozwiniętą, by dało się o niej mówić konkretnie.
Odradzam przynoszenie materiału, który uważają Państwo za gotowy i zamknięty. Prowadzący, autorzy reportaży i producenci, najwięcej wnoszą tam, gdzie widać wahanie: początek, który nie trzyma, bohater, który się rozmywa, scena, której nie wiadomo, gdzie umieścić.
Warto też zdecydować, czy pokazują Państwo całość, czy fragment. Przy dłuższych formach lepiej sprawdza się jeden rozdział lub kilka stron wraz z krótkim streszczeniem reszty. Prowadzący dostaje wtedy kontekst, a Państwo uwagę skupioną na jednym problemie.
Jeśli pracują Państwo nad kilkoma projektami naraz, wybierzcie ten, który najbardziej Państwa uwiera. To zwykle on okazuje się najlepszym materiałem do wspólnej pracy.
- Jeden tekst lub scenariusz zamiast kilku
- Fragment z krótkim streszczeniem reszty
- Materiał niedokończony, z wyraźnym problemem
Sformułujcie pytanie do prowadzącego
Samo wysłanie pracy do analizy to dopiero połowa. Druga połowa to pytanie, na które chcecie odpowiedzi. Zamiast ogólnego „co Państwo sądzą o tym tekście” spróbujcie: „czy oś fabularna jest czytelna już na pierwszej stronie” albo „czy bohater ma dość stawki, żeby prowadzić historię”.
Dobre pytanie zawęża rozmowę i chroni przed ogólnikami. Prowadzący pracują wtedy na konkretnym problemie, a nie na własnych wyobrażeniach o tym, co mogłoby Państwa interesować. Pytanie warto zapisać jednym zdaniem i mieć je pod ręką w trakcie spotkania.
Zdarza się, że po kilku minutach rozmowy okazuje się, iż prawdziwy kłopot leży gdzie indziej. To dobry znak. Pytanie początkowe było tylko drzwiami, a prowadzący pomogą przejść przez nie dalej, do miejsca, które rzeczywiście wymaga pracy.
Jeśli mają Państwo wątpliwość, czy pytanie jest dość precyzyjne, sprawdźcie je prostym testem: czy można na nie odpowiedzieć w trzech minutach, wskazując konkretne akapity lub sceny.
Zadbajcie o warunki techniczne i spokój
Spotkanie online ma swoje prozaiczne wymagania. Sprawdźcie połączenie dzień wcześniej, przygotujcie słuchawki i miejsce, w którym nikt Państwu nie przeszkodzi. Jednodniowy format nie wybacza zgubionych kwadransów, a nagłe rozłączenie w środku analizy własnej pracy potrafi wybić z rytmu na długo.
Przydaje się drugi ekran albo wydrukowany materiał. Na jednym oknie trwa rozmowa, na drugim leży Państwa tekst z zaznaczonymi miejscami, o które chcecie zapytać. Wtedy łatwo odwoływać się do konkretnych linijek i nie szukać ich w pośpiechu.
Warto też przygotować notatnik, papierowy lub cyfrowy, ale jeden. Rozproszone zapiski w kilku aplikacjach i na karteczkach to najkrótsza droga do tego, że po tygodniu nikt nie będzie wiedział, co właściwie ustalono.
Przerwy planujcie świadomie. Kilkanaście minut z dala od ekranu pozwala przetrawić usłyszane uwagi, zanim zacznie się kolejny blok pracy.
- Test łącza i słuchawek dzień wcześniej
- Tekst przed oczami, najlepiej na drugim ekranie
- Jeden notatnik na cały dzień
Jak słuchać uwag do własnej pracy
Najtrudniejszy moment masterclassu przychodzi wtedy, gdy ktoś rzeczowo wskazuje słabe miejsca w tekście, nad którym pracowali Państwo tygodniami. Odruch obronny jest naturalny. Spróbujcie go odłożyć na później i najpierw zapisać, co zostało powiedziane, dosłownie, bez oceniania.
Pomaga rozróżnienie między uwagą a rozwiązaniem. Prowadzący często trafnie nazywa problem, ale propozycja naprawy bywa tylko jedną z możliwych dróg. Zapisujcie więc diagnozę, a rozwiązanie traktujcie jako inspirację do własnych prób.
Słuchajcie również uwag do cudzych prac. Błędy w strukturze powtarzają się zaskakująco często i to, co wskazano w tekście innego uczestnika, bywa dokładnie tym, czego Państwo nie widzą u siebie. Taki dzień to w praktyce kilka analiz w cenie jednej.
Nie musicie zgadzać się ze wszystkim. Liczy się to, żeby każdą uwagę rozważyć, nim zostanie odrzucona.
Notatki i pierwsza doba po spotkaniu
Wiedza z jednodniowego spotkania ulatuje szybciej, niż się spodziewamy. Dlatego następnego dnia warto usiąść na godzinę i uporządkować zapiski, póki pamięć jest świeża. Przepiszcie uwagi do własnego tekstu na jedną stronę i pogrupujcie je według tego, czego dotyczą: struktury, bohatera, rytmu, języka.
Z tak uporządkowanej listy wybierzcie dwie, najwyżej trzy zmiany, które wprowadzicie w pierwszej kolejności. Próba naprawienia wszystkiego naraz kończy się zwykle poprawkami powierzchownymi i utratą kierunku. Lepiej zrobić porządnie kilka rzeczy niż nerwowo dotknąć dwudziestu.
Zapiszcie również ogólne wnioski, niezwiązane z jednym tekstem: sposób myślenia o scenie, uwagi o researchu, sposób pracy producenta z autorem. To one przydadzą się przy kolejnych projektach, długo po tym, gdy ten konkretny materiał zostanie skończony.
Jeśli potrzebują Państwo dalszej pracy nad projektem, można ją kontynuować indywidualnie, w formie konsultacji scenariuszowych.
- Uporządkować notatki w ciągu doby
- Wybrać dwie lub trzy zmiany na start
- Osobno zapisać wnioski ogólne
Czego nie robić w trakcie masterclassu
Kilka nawyków regularnie psuje uczestnikom dzień pracy. Pierwszy to równoległe zajmowanie się pocztą i komunikatorami. Uwaga rozdzielona między rozmowę a skrzynkę sprawia, że umykają właśnie te zdania, które okazują się najcenniejsze, a prowadzący szybko zauważają, że uczestnik jest gdzie indziej.
Drugi to milczenie. Spotkanie online ułatwia ukrycie się za wyłączoną kamerą, ale analiza prac działa najlepiej, gdy toczy się rozmowa. Pytajcie, dopytujcie, prośmy o przykład. Prowadzący są po to, by tłumaczyć, a nie tylko wygłaszać uwagi.
Trzeci to zbyt szerokie oczekiwania. Jednodniowy masterclass nie zastąpi kursu ani wielotygodniowej pracy nad projektem. Daje za to skupione, praktyczne spojrzenie kogoś, kto robi to zawodowo, i właśnie w tej roli sprawdza się najlepiej.
Czwarty błąd to porównywanie się z innymi uczestnikami. Każdy przychodzi z innym materiałem i na innym etapie, a miarą pożytku jest to, co zabierają Państwo do własnej pracy.
Dobrze wykorzystany masterclass zaczyna się wiele dni przed spotkaniem: od wyboru materiału, sformułowania pytania i zadbania o spokojne warunki. W trakcie liczą się uważność i gotowość do usłyszenia trudnych uwag, a po nim porządek w notatkach i kilka jasno wybranych zmian. Wtedy jeden dzień rozmowy z praktykami przekłada się na realną poprawę tekstu, scenariusza lub projektu.
Skontaktuj się z nami
- Telefonicznie
- +48 54 235 41 72
- Mailowo
- [email protected]