Scenezoxa
← Blog Storytelling

Lista pytań przed decyzją o storytellingu w treściach markowych

Zanim zlecą Państwo lub zaplanują historię marki, warto przejść przez kilka pytań o cel, bohatera, fakty i formę. Ta lista pomaga ocenić, czy opowieść będzie rzetelna.

Agnieszka Zielińska · · 5 min czytania

Po co marce w ogóle potrzebna historia

Pierwsze pytanie brzmi: jaki problem ma rozwiązać opowieść. Zdarza się, że marka sięga po storytelling, bo tak robią inni, a nie dlatego, że ma coś do powiedzenia. Historia opowiadana bez powodu brzmi jak reklama przebrana za felieton, a czytelnik wyczuwa to po kilku zdaniach.

Warto zapisać w jednym zdaniu, co odbiorca ma po lekturze wiedzieć, poczuć lub zrobić. Jeśli to zdanie wychodzi mgliste, wróćmy do celu zanim zaczniemy pisać. Na naszych kursach często zaczynamy właśnie od tego ćwiczenia, bo oszczędza ono tygodnie poprawek.

Pomaga też sprawdzenie, czy historia ma sens poza kampanią. Dobra opowieść markowa dałaby się przeczytać jako zwykły tekst o ludziach i pracy, bez logotypu w tle. Jeśli bez nazwy firmy nic z niej nie zostaje, to raczej komunikat sprzedażowy niż narracja.

  • Jaki jest cel opowieści w jednym zdaniu
  • Kto ma ją przeczytać lub obejrzeć
  • Co ma się zmienić po jej odbiorze

Kto jest bohaterem i czy wyraził zgodę

W rzetelnej opowieści bohaterem rzadko jest sama marka. Częściej są nim klient, pracownik, rzemieślnik albo społeczność, wokół której firma działa. Zastanówmy się, kto naprawdę ma w tej historii coś do stracenia i do zyskania, bo bez stawki fabuła się rozsypuje.

Drugą sprawą jest zgoda. Każda osoba, która pojawia się w tekście, nagraniu czy serii, powinna wiedzieć, w jakim kontekście i gdzie zostanie pokazana, oraz zaakceptować sposób przedstawienia. Nie chodzi tylko o formalności: ludzie opowiadają szczerzej, gdy mają zaufanie do autora.

Przydaje się też rozmowa o granicach. Co bohater chce zachować dla siebie, czego nie chce nazywać po imieniu, które szczegóły mogą go narazić na kłopoty. Uzgodnienie tego na początku pozwala uniknąć wycofywania materiałów tuż przed publikacją.

  • Kto jest bohaterem, a kto tylko tłem
  • Czy osoby w historii znają jej cel i miejsce publikacji
  • Czego bohater nie chce ujawniać

Czy fakty wytrzymają sprawdzenie

Opowieść markowa zyskuje wiarygodność wtedy, gdy każdy szczegół da się potwierdzić. Daty, kwoty, nazwy, cytaty: wszystko to powinno mieć źródło, do którego można wrócić. Dziennikarskie nawyki, których uczymy, przydają się tu bardziej niż literackie ozdoby.

Dobrym testem jest wyobrażenie sobie sceptycznego czytelnika, który sprawdza każde zdanie. Jeśli gdzieś trzeba by dopisać zastrzeżenie albo jeśli liczba pochodzi z pamięci rozmówcy, lepiej ją złagodzić lub usunąć. Skromne, prawdziwe stwierdzenie działa mocniej niż efektowne, ale chwiejne.

Osobno warto potraktować sukcesy. Marki chętnie podkreślają to, co się udało, a pomijają trudności. Tymczasem to właśnie moment, w którym coś nie szło, nadaje historii ruch. Jeśli firma nie jest gotowa pokazać żadnej przeszkody, opowieść będzie płaska.

  • Źródło dla każdej liczby i cytatu
  • Rozdzielenie faktów od opinii
  • Miejsce na trudność, nie tylko na sukces

Jaka forma pasuje do tej historii

Artykuł, wideo i seria to nie wymienne opakowania. Historia oparta na rozmowie i detalach codziennej pracy często najlepiej działa jako tekst. Opowieść zależna od miejsca, ruchu i dźwięku wymaga obrazu. Seria ma sens, gdy materiału wystarcza na kilka odrębnych odsłon, a nie na jedną rozciągniętą.

Pomaga przyjrzenie się własnym zasobom. Czy mamy dostęp do bohatera na dłużej niż jedno popołudnie, czy da się zebrać materiał wizualny, kto zredaguje całość. Rozmach, na który nie starcza czasu ani budżetu, kończy się pośpiechem widocznym w każdej scenie.

Sprawdźmy także, gdzie opowieść będzie czytana. Inaczej buduje się wstęp tekstu na stronie, inaczej początek filmu oglądanego bez dźwięku. Forma powinna wynikać z odbiorcy i materiału, a nie z tego, co akurat jest modne.

  • Artykuł, wideo czy seria
  • Czy starczy czasu i materiału
  • Gdzie historia będzie oglądana lub czytana

Jak ocenić ton i miarę

Nachalność w storytellingu zwykle zdradzają przymiotniki. Jeśli tekst co chwila zapewnia o wyjątkowości, jakości i pasji, czytelnik przestaje wierzyć. Lepiej pokazać scenę, w której ktoś robi coś konkretnego, i pozwolić, by wniosek wyciągnął sam.

Przejrzyjmy szkic i zaznaczmy każde zdanie, które mogłoby stać w ulotce. Jeśli takich zdań jest więcej niż kilka, tekst wymaga przepisania. Opowieść ma swój rytm: wprowadzenie sytuacji, komplikacja, zwrot, zakończenie. Marka pojawia się tam, gdzie naprawdę coś zmienia, a nie w każdym akapicie.

Dobrze też, by ktoś spoza firmy przeczytał całość i powiedział, czego się dowiedział. Jeśli wskaże głównie nazwę i hasła, historia nie spełniła zadania. Jeśli zapamięta człowieka i jego decyzję, jesteśmy blisko.

  • Zdania, które pasowałyby do ulotki
  • Moment, w którym marka naprawdę wchodzi do opowieści
  • Opinia czytelnika spoza firmy

Co mamy przed publikacją i po niej

Ostatnia część listy dotyczy organizacji. Kto akceptuje tekst, ile rund poprawek jest możliwych, kto ma ostatnie słowo przy sporze między redakcją a marką. Ustalone wcześniej zasady chronią historię przed rozmywaniem się w kolejnych uwagach.

Warto też zdecydować, jak będziemy oceniać skutek. Nie zawsze chodzi o liczby wejść. Czasem miarą jest rozmowa, którą opowieść wywołała, pytanie od czytelnika lub zainteresowanie kolejnym materiałem. Jedno kryterium zapisane z góry pomaga uczciwie ocenić efekt.

Jeśli po przejściu listy nadal brakuje pewności, dobrym krokiem bywa praca nad krótkim szkicem struktury, zanim powstanie cały materiał. Szkic pokazuje, czy historia się niesie, i kosztuje znacznie mniej niż gotowa produkcja.

  • Kto akceptuje i ile jest rund poprawek
  • Jak ocenimy skutek opowieści
  • Krótki szkic struktury przed pełną produkcją

Lista nie rozstrzyga za Państwa, ale porządkuje decyzję. Jeśli na większość pytań potrafią Państwo odpowiedzieć konkretnie, historia ma solidne podstawy. Jeśli kilka z nich zostaje bez odpowiedzi, lepiej poświęcić im czas teraz, w tych jesiennych tygodniach planowania, niż poprawiać gotowy materiał. Rzetelna opowieść markowa zaczyna się od uczciwych pytań, a dopiero potem od pierwszego zdania.

Skontaktuj się z nami

Telefonicznie
+48 54 235 41 72
Scenezoxa

Szkoła online, w której uczymy budowania fabuły w reportażu, dokumencie i treściach markowych. Prowadzą ją praktycy z redakcji i produkcji filmowej.

Znajdź nas

ul. Zduńska 14/3
87-800 Włocławek
[email protected]
+48 54 235 41 72